ടെൽ അവീവ്: ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ അധികാരത്തുടർച്ചയ്ക്ക് തിരിച്ചടിയായി രാജ്യത്ത് പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാനുള്ള ചുമതല മുൻ സൈനിക മേധാവിയും യാഷർ പാർട്ടി നേതാവുമായ ഗാദി ഐസൻകോട്ടിന് നൽകി പ്രസിഡന്റ് ഐസക് ഹെർസോഗ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഒരു മുന്നണിക്കും വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് നെതന്യാഹുവിനെ അധികാരത്തിൽനിന്ന് പുറത്താക്കാനുള്ള സാധ്യതയുമായി ഐസൻകോട്ടിനെ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നത്. 67 പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങളുടെ പിന്തുണയുള്ള ഐസൻകോട്ടിന് പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ 28 ദിവസത്തെ സമയമാണ് അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇസ്രയേലിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന നെതന്യാഹുവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആധിപത്യത്തിന് ഇതോടെ വെല്ലുവിളി ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്.
ഇസ്രയേലിന്റെ 120 അംഗ പാർലമെന്റായ നെസറ്റിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയ ശേഷമാണ് ഹെർസോഗ് തീരുമാനമെടുത്തത്. ഒക്ടോബർ 27ന് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ രാജ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയ മുന്നണികൾക്കിടയിൽ വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്ത വിഭജിത ജനവിധിയാണ് ഉണ്ടായത്. ഇതോടെയാണ് പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ ആദ്യം അവസരം ലഭിക്കുന്ന നേതാവായി ഐസൻകോട്ട് മാറിയത്.
നവംബർ 8 ഞായറാഴ്ച വൈകിട്ട് അഞ്ചിന് ജറുസലേമിലെ പ്രസിഡന്റിന്റെ ഔദ്യോഗിക വസതിയിൽ നടക്കുന്ന ചടങ്ങിൽ ഐസൻകോട്ടിന് സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിനുള്ള ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവ് കൈമാറും. തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഹെർസോഗ് നെതന്യാഹുവുമായും ഐസൻകോട്ടുമായും സംസാരിച്ചിരുന്നു. ഐസൻകോട്ടിനാണ് ആദ്യ അവസരം നൽകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതെന്ന് ഇരുവരെയും അദ്ദേഹം അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.
അതേസമയം പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുന്നതിനായി രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുമായി നടത്തിയ കൂടിയാലോചനകളിൽ ഐസൻകോട്ടിന് 67 പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങളുടെ പിന്തുണ ലഭിച്ചു. നെതന്യാഹുവിന് 46 പേരുടെ പിന്തുണ മാത്രമാണ് ലഭിച്ചത്. ഏഴ് എംപിമാർ ആരെയും പിന്തുണയ്ക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. ഐസൻകോട്ടിനെ പിന്തുണച്ച 67 പേരിൽ 48 പേർ മാറ്റത്തിനായുള്ള പ്രതിപക്ഷ മുന്നണിയിൽനിന്നുള്ളവരാണ്. അറബ് പാർട്ടിയായ റആമിൽനിന്ന് ഏഴ് പേരും ജോയിന്റ് ലിസ്റ്റിൽനിന്ന് 12 പേരും അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുണച്ചു. നെതന്യാഹുവിന് വലതുപക്ഷ, മതാധിഷ്ഠിത പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണയാണ് ലഭിച്ചത്.
ഇതിനിടെ യുണൈറ്റഡ് തോറാ ജൂഡായിസത്തിലെ (യുടിജെ) ഏഴ് അംഗങ്ങളും ആരെയും പിന്തുണയ്ക്കാതെ വിട്ടുനിന്നു. നെതന്യാഹുവിന് ഇപ്പോഴും ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമുണ്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ എംപിമാർ ബദൽ നേതാവായ ഐസൻകോട്ടിനൊപ്പം നിൽക്കാൻ തയ്യാറായെന്നതാണ് ഈ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. എന്നാൽ, 67 പേരുടെ ശുപാർശ മാത്രം ലഭിച്ചതുകൊണ്ട് സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാനും ഭൂരിപക്ഷം ഉറപ്പാക്കാനും കഴിയില്ലെന്നതാണ് പ്രധാന വെല്ലുവിളി.
മുൻ ഇസ്രയേൽ പ്രതിരോധ സേനയായ ഐഡിഎഫിന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായിരുന്ന ഐസൻകോട്ട് 2022ലാണ് സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്നത്. ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നെതന്യാഹുവിന്റെ പ്രധാന എതിരാളിയായി മാറിയ അദ്ദേഹം മധ്യ-ഇടതുപക്ഷം മുതൽ വലതുപക്ഷം വരെയുള്ള വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളെ ഒരുമിപ്പിച്ചാണ് പ്രചാരണം നടത്തിയത്. ഈ പാർട്ടികളെ ഒരുമിപ്പിച്ച പ്രധാന ഘടകം നെതന്യാഹുവിനെ അധികാരത്തിൽനിന്ന് മാറ്റണമെന്ന നിലപാടായിരുന്നു. ഐസൻകോട്ടിന്റെ യാഷർ പാർട്ടി 21 സീറ്റുകൾ നേടി രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മാറ്റത്തിനായുള്ള മുന്നണിക്ക് ആകെ 48 സീറ്റുകളാണ് ലഭിച്ചത്. അറബ് നേതൃത്വത്തിലുള്ള രണ്ട് രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗങ്ങൾക്കും കൂടി റെക്കോർഡ് 19 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചിരുന്നു. ഈ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളും ഐസൻകോട്ടിനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതാണ് സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിനുള്ള ആദ്യ അവസരം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായത്.
എന്നാൽ, ഈ പിന്തുണയെ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള സർക്കാരാക്കി മാറ്റുക എന്നത് ഐസൻകോട്ടിന് എളുപ്പമാകില്ല. നെതന്യാഹുവിന് ബദലായി അധികാരത്തിലെത്തുന്ന സർക്കാരിനെ പുറത്തുനിന്ന് പിന്തുണയ്ക്കാമെന്നാണ് അറബ് പാർട്ടികൾ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ സർക്കാരിൽ നേരിട്ട് പങ്കാളികളാകാൻ അവർ തയ്യാറല്ല. അതേസമയം, അറബ് എംപിമാരുടെ പിന്തുണയെ ആശ്രയിച്ച് സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുന്നതിനോട് ഐസൻകോട്ടിന്റെ സ്വന്തം മുന്നണിയിലെ ചില പാർട്ടികൾക്കും എതിർപ്പുണ്ട്. അതിനാൽ അറബ് പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം മുന്നണിക്കുള്ളിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ പരിഹരിക്കേണ്ടതും അദ്ദേഹത്തിന് വെല്ലുവിളിയാണ്.
തീവ്ര ഓർത്തഡോക്സ് മതവിഭാഗങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന പാർട്ടികൾക്കും പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കാൻ കഴിയും. യുണൈറ്റഡ് തോറാ ജൂഡായിസം നെതന്യാഹുവിനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ തയ്യാറാകാതിരുന്നത് ഐസൻകോട്ടിന് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സാധ്യതകൾ തുറന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ സൈനിക സേവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങൾ ഈ പാർട്ടികളെ ഐസൻകോട്ടിന്റെ മുന്നണിയിലേക്ക് അടുപ്പിക്കുന്നതിന് തടസമായേക്കാം. ഇസ്രയേലിലെ സൈനിക നിർബന്ധിത സേവനത്തിൽനിന്ന് മതപഠനം നടത്തുന്നവർക്കുള്ള ഇളവുകൾ സംബന്ധിച്ച വിഷയത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കിടയിൽ വലിയ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്.
ഐസൻകോട്ടിന് മുന്നിൽ പ്രധാനമായും മൂന്ന് സാധ്യതകളാണുള്ളത്. അറബ് എംപിമാരുടെ പുറത്തുനിന്നുള്ള പിന്തുണയോടെ ന്യൂനപക്ഷ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ തീവ്ര ഓർത്തഡോക്സ് പാർട്ടികളുമായി ധാരണയിലെത്തി ഭൂരിപക്ഷം ഉറപ്പാക്കാം. ഇതിനു പുറമെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ ചേരികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വിശാലമായ ദേശീയ ഐക്യസർക്കാർ രൂപീകരിക്കാനും ശ്രമിക്കാം. എന്നാൽ ഓരോ സാധ്യതയ്ക്കും അതിന്റേതായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികളുണ്ട്. അറബ് പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണ സ്വീകരിക്കുന്നതിനെ എതിർക്കുന്നവരെ സ്വന്തം മുന്നണിയിൽ തന്നെ അനുനയിപ്പിക്കേണ്ടിവരും. മതാധിഷ്ഠിത പാർട്ടികളുമായി ധാരണയിലെത്തിയാൽ സൈനിക സേവനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യേണ്ടിവരാം.
അതേസമയം, അധികാരം വിട്ടുനൽകാൻ നെതന്യാഹു തയ്യാറായിട്ടില്ല. ഇടക്കാല പ്രധാനമന്ത്രിയായി തുടരുന്ന അദ്ദേഹം ദേശീയ ഐക്യസർക്കാർ രൂപീകരിക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി രംഗത്തുണ്ട്. അറബ് നേതൃത്വത്തിലുള്ള പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണയെ ആശ്രയിക്കുന്ന ഒരു സർക്കാരിനെ അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും അദ്ദേഹം നിലപാടെടുത്തിട്ടുണ്ട്. അറബ് പാർട്ടികൾ ഭീകരവാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരാണെന്ന ആരോപണവും നെതന്യാഹു ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ തർക്കവിഷയങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
നെതന്യാഹുവിന്റെ പ്രസ്താവനയ്‌ക്കെതിരെ ഐസൻകോട്ടിന്റെ പാർട്ടിയും ശക്തമായി രംഗത്തെത്തി. അറബ് പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങളെ രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന നെതന്യാഹുവിന്റെ നിലപാട് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് പാർട്ടി വിമർശിച്ചു. തീവ്ര വലതുപക്ഷ പാർട്ടികളുമായുള്ള സഖ്യത്തെക്കുറിച്ച് പുനരാലോചിക്കാൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ ലിക്കുഡ് പാർട്ടിയിലെ അംഗങ്ങളോടും ഐസൻകോട്ടിന്റെ പാർട്ടി ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഗാസ യുദ്ധം, രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷ, സൈന്യത്തിന്റെ ഭാവി, നെതന്യാഹുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണരീതി തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇസ്രയേൽ സമൂഹത്തിലും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കിടയിലും കടുത്ത ഭിന്നത നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരണ നീക്കം. 2023 ഒക്ടോബർ ഏഴിന് ഹമാസ് നടത്തിയ ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ നെതന്യാഹു രൂപീകരിച്ച യുദ്ധകാല മന്ത്രിസഭയിൽ ഐസൻകോട്ട് ഹ്രസ്വകാലം അംഗമായിരുന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം പ്രതിപക്ഷത്തേക്ക് മടങ്ങി. ഗാസയിലെ യുദ്ധം നെതന്യാഹു കൈകാര്യം ചെയ്ത രീതിയെ പിന്നീട് ഐസൻകോട്ട് രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. നെതന്യാഹു നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഒരു സർക്കാരിലും താൻ അംഗമാകില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുമുണ്ട്. മുൻ സൈനിക മേധാവിയെന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവവും സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങളിലെ പരിചയവുമാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിൽ ഐസൻകോട്ടിന്റെ പ്രധാന ശക്തിയായത്. സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചാൽ പശ്ചിമേഷ്യയിലും വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലും വേരുകളുള്ള മിസ്രാഹി ജൂത സമൂഹത്തിൽനിന്ന് ഇസ്രയേലിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയാകുന്ന ആദ്യ വ്യക്തിയെന്ന ചരിത്രനേട്ടവും അദ്ദേഹത്തിന് സ്വന്തമാകും.
ഹെർസോഗിൽനിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിനുള്ള ചുമതല ഏറ്റുവാങ്ങിയാൽ 28 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഐസൻകോട്ടിന് സഖ്യസർക്കാർ രൂപീകരിക്കണം. ആവശ്യമെങ്കിൽ പ്രസിഡന്റ് അദ്ദേഹത്തിന് 14 ദിവസം കൂടി അനുവദിക്കാം. ഈ സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഭൂരിപക്ഷ പിന്തുണ നേടാൻ കഴിയുമെന്ന് കരുതുന്ന മറ്റൊരു നേതാവിന് അവസരം നൽകാൻ പ്രസിഡന്റിന് കഴിയും. രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ അനുകൂലമായാൽ നെതന്യാഹുവിനും വീണ്ടും സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിന് അവസരം ലഭിച്ചേക്കാം. തുടർച്ചയായ ശ്രമങ്ങളും പരാജയപ്പെട്ടാൽ ഇസ്രയേൽ വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്ക് നീങ്ങേണ്ടിവരും. 2027ന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ മറ്റൊരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കാനുള്ള സാധ്യതയും ഇതോടെ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
ഇസ്രയേലിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന നെതന്യാഹുവിന് അധികാരം നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള യഥാർഥ സാധ്യതയാണ് ഇപ്പോൾ ഉയർന്നിരിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഖ്യത്തിന് ഭൂരിപക്ഷം നഷ്ടപ്പെട്ടതും ഐസൻകോട്ടിന് 67 എംപിമാരുടെ പിന്തുണ ലഭിച്ചതും രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ 67 പേരുടെ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കിയത് മാത്രമല്ല, അവരെ ഒരുമിച്ച് നിർത്തി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുകയെന്നതാണ് ഐസൻകോട്ടിന് മുന്നിലുള്ള യഥാർഥ പരീക്ഷണം. നെതന്യാഹുവിനെ അധികാരത്തിൽനിന്ന് മാറ്റണമെന്ന ഒറ്റ ലക്ഷ്യത്തിൽ ഒരുമിച്ചുനിന്ന രാഷ്ട്രീയ ശക്തികൾക്ക് ഇനി രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ഒരേ നിലപാടിലെത്താൻ കഴിയുമോയെന്നതാണ് ഇസ്രയേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ നിർണായക ചോദ്യം.
