ന്യൂഡൽഹി: ഇറാനിലെ ചാബഹാർ തുറമുഖവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇന്ത്യയുടെ പങ്കാളിത്തത്തിന് യുഎസ് സർക്കാർ നിബന്ധനാപരമായ ഉപരോധ ഇളവ് ഏതാനും മാസങ്ങൾ വരെ മാത്രമെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (MEA). 2025 ഒക്ടോബറിൽ യുഎസ് ട്രഷറി വകുപ്പ് അയച്ച കത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ഇളവ് 2026 ഏപ്രിൽ 26 വരെ മാത്രമെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വക്താവ് രൺധീർ ജയ്സ്വാൾ പറഞ്ഞു.
“2025 ഒക്ടോബർ 28ന് യുഎസ് ട്രഷറി വകുപ്പ് നിബന്ധനാപരമായ ഉപരോധ ഇളവിനെക്കുറിച്ചുള്ള മാർഗനിർദേശങ്ങൾ അടങ്ങിയ കത്ത് പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. ഇത് 2026 ഏപ്രിൽ 26 വരെ പ്രാബല്യത്തിലുണ്ട്. ഈ ക്രമീകരണം പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കുന്നതിന് യുഎസ് അധികൃതരുമായി ഞങ്ങൾ തുടർച്ചയായി ആശയവിനിമയം നടത്തിവരികയാണ്,” ജയ്സ്വാൾ വാർത്താ സമ്മേളനത്തിൽ അറിയിച്ചു.
ഇറാനുമായി വ്യാപാരം നടത്തുന്ന ഏതൊരു രാജ്യത്തിനും അമേരിക്കയുമായുള്ള മുഴുവൻ വ്യാപാരത്തിലും 25 ശതമാനം ടാരിഫ് ചുമത്തുമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ജനുവരി 12ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയതിന് പിന്നാലെ, ചാബഹാർ തുറമുഖത്തിലെ ഇന്ത്യയുടെ പങ്കാളിത്തം തകർന്നുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നിരുന്നു. ഇറാനിൽ തുടരുന്ന അക്രമാത്മക പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ട്രംപിന്റെ ഈ നിലപാട്.
യുഎസ് സർക്കാർ 2025 സെപ്റ്റംബർ 29ന് ചാബഹാർ തുറമുഖത്തിനെതിരായ ഉപരോധങ്ങൾ വീണ്ടും ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെ, തുറമുഖത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഷാഹിദ് ബെഹേഷ്തി ടെർമിനലിലെ ഇടപെടലുകൾ ക്രമാതീതമായി കുറയ്ക്കാനുള്ള പദ്ധതി വിവരങ്ങൾ ഇന്ത്യ വാഷിങ്ടണിന് കൈമാറി. തുടർന്ന് യുഎസ് ഓഫീസ് ഓഫ് ഫോറിൻ ആസറ്റ്സ് കൺട്രോൾ (OFAC) ആറ് മാസത്തെ താൽക്കാലിക ഇളവ് അനുവദിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ഇളവ് 2025 ഒക്ടോബർ 29ന് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.
അതേസമയം ചാബഹാർ തുറമുഖവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ്. ജയ്ശങ്കർ ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുമായി നടത്തിയ ചർച്ചകളിലും ഉന്നയിച്ചതായി MEA അറിയിച്ചു. ചാബഹാർ തുറമുഖത്തിലെ പുതിയ പുരോഗതികളെക്കുറിച്ച് ഇറാൻ ഇന്ത്യയെ അറിയിച്ചതായും മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി.
ഇറാനിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചാബഹാർ തുറമുഖം ഇന്ത്യയ്ക്ക് അതീവ തന്ത്ര പ്രധാനമാണ്. പാക്കിസ്ഥാനെ മറികടന്ന് ഇറാനിലൂടെ അറബിക്കടലിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ഏക നേരിട്ടുള്ള കടൽ വാതിലാണ് ഇത്. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും ഉസ്‌ബെക്കിസ്ഥാൻ, കസാഖ്സ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ മദ്ധ്യേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള വ്യാപാരത്തിന് ചെറുതും വിശ്വാസ യോഗ്യവുമായ വഴിയാണ് ചാബഹാർ പദ്ധതി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
2024ൽ ഒപ്പുവെച്ച 10 വർഷത്തെ കരാർ പ്രകാരം, ഇന്ത്യ പോർട്ട്‌സ് ഗ്ലോബൽ ലിമിറ്റഡ് (IPGL) മുഖേനയാണ് ഷാഹിദ് ബെഹേഷ്തി ടെർമിനലിന്റെ പ്രവർത്തനം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. തുറമുഖ വികസനം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, വ്യാപാരപാതകളുടെ പ്രചാരം എന്നിവയും IPGLയുടെ ചുമതലയിലാണ്. കൂടാതെ, ഇന്ത്യ–ഇറാൻ–റഷ്യ–മദ്ധ്യേഷ്യയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇന്റർനാഷണൽ നോർത്ത്–സൗത്ത് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോറിഡോർ (INSTC) പദ്ധതിയുമായി ചാബഹാർ തുറമുഖം ബന്ധിപ്പിക്കാനും ശ്രമങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുകയാണ്.
അതേസമയം ഇറാനിലെ നിലവിലെ സാഹചര്യങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണെന്നും ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് എല്ലാ നടപടികളും സ്വീകരിക്കുമെന്നും വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. ഇറാനിൽ ഏകദേശം 9,000 ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാർ താമസിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ഇവരിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ, ബിസിനസുകാരും പ്രൊഫഷണലുകളും, തീർത്ഥാടകരും കടൽ തൊഴിലാളികളും ഉൾപ്പെടുന്നതായും ജയ്സ്വാൾ പറഞ്ഞു.
“നിലവിലെ സാഹചര്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത്, ഇറാനിലേക്കുള്ള എല്ലാ യാത്രകളും ഒഴിവാക്കാൻ ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാർക്ക് നിർദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനകം ഇറാനിൽ കഴിയുന്നവർ വാണിജ്യ വിമാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ലഭ്യമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ രാജ്യം വിടണമെന്നും അഭ്യർത്ഥിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവസ്ഥയെ ഞങ്ങൾ അടുത്തായി നിരീക്ഷിച്ചുവരികയാണ്,” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
രൂക്ഷമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി, റെക്കോർഡ് പണപ്പെരുപ്പം, കറൻസി തകർച്ച തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ ആരംഭിച്ച പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഇറാൻ മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയവും ഭരണപരവുമായ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ടാണ് പ്രതിഷേധക്കാർ രംഗത്തെത്തുന്നത്.
