തിരുവനന്തപുരം: സ്ത്രീകൾക്കും ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ യാത്രക്കാർക്കും കെഎസ്ആർടിസി ഓർഡിനറി ബസുകളിൽ സൗജന്യ യാത്ര അനുവദിച്ച ‘പ്രിയദർശിനി’ പദ്ധതി വലിയ ചർച്ചയായിരിക്കുകയാണ്. യാത്രക്കാർക്ക് ആശ്വാസം നൽകുന്ന പദ്ധതി എന്ന നിലയിൽ കൈയടി നേടുമ്പോഴും, കെഎസ്ആർടിസിയുടെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത എത്രത്തോളം വർധിക്കും എന്ന ചോദ്യം നിലനിൽക്കുന്നു.
സൗജന്യ യാത്ര യഥാർഥത്തിൽ വിജയിച്ചോ എന്ന് അറിയാൻ ‘എത്ര പേർ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു’ എന്ന കണക്കു മാത്രം പോരാ. യാത്രക്കാരുടെ വർധന, സ്ത്രീകൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക നേട്ടം, കെഎസ്ആർടിസിയുടെ വരുമാനത്തിലെ മാറ്റം, സർക്കാരിന് ഉണ്ടാകുന്ന അധിക ചെലവ്, സർവീസ് നിലവാരം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് പരിശോധിക്കണം.
സ്ത്രീകൾക്ക് എത്രത്തോളം ആശ്വാസം?
ദിവസേന ജോലി, പഠനം, ചികിത്സ തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ബസിനെ ആശ്രയിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് യാത്രാക്കൂലി ഒഴിവാകുന്നത് നേരിട്ടുള്ള സാമ്പത്തിക നേട്ടമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് സ്ഥിരമായി യാത്ര ചെയ്യുന്ന കുറഞ്ഞ വരുമാനക്കാരായ കുടുംബങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് മാസത്തിൽ ടിക്കറ്റിനത്തിൽ മിച്ചം പിടിക്കുന്ന തുക വല്യ ആശ്വാസമാണ്.
കെഎസ്ആർടിസിക്ക് യാത്രക്കാർ കൂടിയോ?
പദ്ധതിയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിജയസൂചിക ഇതാണ്. സൗജന്യ യാത്ര കാരണം മുമ്പ് സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങളെയോ മറ്റ് ഗതാഗത മാർഗങ്ങളെയോ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന സ്ത്രീകൾ കെഎസ്ആർടിസിയിലേക്ക് മാറിയെങ്കിൽ, അത് പൊതുഗതാഗത മേഖലയ്ക്കുള്ള നേട്ടമാണ്.പുതിയ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിക്കാൻ പദ്ധതിക്ക് കഴിഞ്ഞോ, അതോ നേരത്തെ തന്നെ കെഎസ്ആർടിസിയിൽ യാത്ര ചെയ്തിരുന്നവരുടെ ടിക്കറ്റ് ചെലവ് മാത്രമാണോ സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തത് എന്നതും പ്രധാന ചോദ്യമാണ്…
വരുമാനനഷ്ടം എത്ര?
സൗജന്യ യാത്രയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക ചോദ്യം കെഎസ്ആർടിസിയുടെ വരുമാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.സൗജന്യ യാത്ര ചെയ്യുന്ന ഓരോ യാത്രക്കാരന്റെയും ടിക്കറ്റ് വരുമാനം നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനാൽ, ഈ തുക സർക്കാർ എങ്ങനെ നികത്തുന്നു എന്നത് നിർണായകമാണ്. പ്രതിദിനം എത്ര യാത്രകൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്യുന്നു, അതിലൂടെ കെഎസ്ആർടിസിക്ക് എത്ര വരുമാനം നഷ്ടപ്പെടുന്നു, സർക്കാരിൽനിന്ന് എത്ര തുക ലഭിക്കുന്നു —ഈ കണക്കുകളാണ് പദ്ധതിയുടെ സാമ്പത്തിക വശം വ്യക്തമാക്കുക.
സൗജന്യമാണെങ്കിലും സർവീസ് മെച്ചപ്പെടുന്നുണ്ടോ?
യാത്രാക്കൂലി ഇല്ലാത്തത് മാത്രം യാത്രക്കാരുടെ സംതൃപ്തിക്ക് മതിയാകില്ല. ബസുകളുടെ എണ്ണം, സമയക്രമം, തിരക്ക്, യാത്രാസുരക്ഷ, ബസുകളുടെ അവസ്ഥ തുടങ്ങിയവയും പദ്ധതിയുടെ വിജയത്തെ നിർണയിക്കും.സൗജന്യ യാത്ര മൂലം യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം വർധിച്ചാൽ അതിനനുസരിച്ച് കൂടുതൽ സർവീസുകൾ ഏർപ്പെടുത്തേണ്ടിവരുമോ എന്നതും പ്രധാന ചോദ്യമാണ്.
വിജയമളക്കാൻ അഞ്ച് കണക്കുകൾ
1. സൗജന്യ യാത്ര ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകളുടെയും ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ യാത്രക്കാരുടെയും എണ്ണം
2. പദ്ധതി ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുൻപും ശേഷവും കെഎസ്ആർടിസിയിലെ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം
3.കെഎസ്ആർടിസിക്കുണ്ടാകുന്ന പ്രതിമാസ വരുമാനനഷ്ടം
4. സർക്കാർ നൽകുന്ന നഷ്ടപരിഹാരത്തിന്റെ തോത്
5. യാത്രക്കാരുടെ സംതൃപ്തിയും സർവീസ് നിലവാരത്തിലെ മാറ്റവും
ഒടുവിൽ, സൗജന്യ യാത്ര വിജയമാണോ?
യാത്രാക്കൂലി ഒഴിവാക്കിയതുകൊണ്ട് മാത്രം പദ്ധതി വിജയിച്ചതായി പറയാനാകില്ല. സ്ത്രീകൾക്ക് സാമ്പത്തിക ആശ്വാസം നൽകുന്നതിനൊപ്പം കൂടുതൽ പേരെ പൊതുഗതാഗതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനും കെഎസ്ആർടിസിയുടെ സേവനം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പദ്ധതിക്ക് കഴിയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ ദീർഘകാല വിജയം അവകാശപ്പെടാനാകൂ.അതേസമയം, കെഎസ്ആർടിസിക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അധിക സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയും സർക്കാർ ഖജനാവിൽനിന്നുള്ള ചെലവും സുതാര്യമായി പുറത്തുവരണം.
അതിനാൽ ‘പ്രിയദർശിനി’യുടെ വിജയം അളക്കേണ്ടത് ഒരു ചോദ്യത്തിലൂടെയാണ്:സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്യുന്നവരുടെ എണ്ണം കൂടിയോ എന്നതിലുപരി, ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ പൊതുഗതാഗതം കൂടുതൽ ശക്തമായോ?
