ടെഹ്‌റാൻ/ വാഷിങ്ടൺ ഡി.സി: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സമാധാന ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുന്നതിനിടെ, ഇറാന്റെ കൈവശമുള്ള 440 കിലോഗ്രാം സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ശേഖരം ചർച്ചകളിലെ ഏറ്റവും നിർണായക വിഷയമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുന്നതും സൈനിക സംഘർഷം കുറയ്ക്കുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ പുരോഗതി ഉണ്ടെങ്കിലും, യുറേനിയം ശേഖരത്തിന്റെ ഭാവിയെച്ചൊല്ലി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ കടുത്ത അഭിപ്രായവ്യത്യാസം തുടരുകയാണ്.
ഇറാന്റെ കൈവശമുള്ള യുറേനിയം ഏകദേശം 60 ശതമാനം വരെ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ചതാണെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. സാധാരണ ആണവ നിലയങ്ങളിൽ വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ 3 മുതൽ 5 ശതമാനം വരെ സമ്പുഷ്ടീകരണം മതിയാകുമ്പോൾ, ആണവായുധ നിർമ്മാണത്തിന് 90 ശതമാനത്തോളം സമ്പുഷ്ടീകരണം ആവശ്യമാണ്. നിലവിലെ ശേഖരം കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ ആയുധ നിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർത്താൻ കഴിയുമെന്ന ആശങ്കയാണ് അമേരിക്കയും പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളും ഉയർത്തുന്നത്.
ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് യുറേനിയം ശേഖരത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ കടുത്ത നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ശേഖരം കൈവശപ്പെടുത്താനായാൽ അത് നശിപ്പിക്കുമെന്നാണ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. അതേസമയം, വർഷങ്ങളായുള്ള പരിശ്രമത്തിലൂടെ നേടിയ യുറേനിയം ശേഖരം വിദേശത്തേക്ക് മാറ്റില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ. രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിന്റെയും ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന വിലപേശൽ ശക്തിയുടെയും പ്രതീകമായാണ് ഇറാൻ ഈ ശേഖരത്തെ കാണുന്നത്.
International Atomic Energy Agency (IAEA) ഇറാന്റെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ പരിശോധന നടത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മുഴുവൻ യുറേനിയം ശേഖരത്തിന്റെയും കൃത്യമായ സ്ഥാനം സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തതയില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. യുറേനിയം എളുപ്പത്തിൽ ഒളിപ്പിക്കാനോ മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കാനോ കഴിയുമെന്നതിനാൽ സൈനിക നടപടികൾ മാത്രം പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമാകില്ലെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
പ്രശ്നപരിഹാരത്തിനായി മൂന്ന് പ്രധാന നിർദേശങ്ങളാണ് ചർച്ചയിലുള്ളത്. യുറേനിയം അന്താരാഷ്ട്ര മേൽനോട്ടത്തിൽ മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്ക് മാറ്റുക, ആയുധനിർമാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കാനാകാത്ത രീതിയിൽ സമ്പുഷ്ടീകരണ തോത് കുറയ്ക്കുക (ഡൗൺബ്ലെൻഡിംഗ്), അല്ലെങ്കിൽ ഇറാനിൽ തന്നെ കർശനമായ അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷണത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുക എന്നിവയാണ് അവ. മൂന്നാമത്തെ നിർദേശത്തോടാണ് ഇറാൻ കൂടുതൽ അനുകൂല നിലപാട് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
യുറേനിയം ശേഖരത്തെച്ചൊല്ലിയുള്ള അമേരിക്കയുടെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകളും ഇറാന്റെ പരമാധികാര വാദവും തമ്മിലുള്ള തർക്കം പരിഹരിക്കപ്പെട്ടാൽ മാത്രമേ ദീർഘകാല സമാധാന കരാറിലേക്കുള്ള വഴി തുറക്കുകയുള്ളൂവെന്നാണ് നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നത്.
