നെയ്‌റോബി: ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പത്ത് കോടിയിലധികം തടാകങ്ങൾ നിലനിൽപ്പ് പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്നതായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മുന്നറിയിപ്പ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, അമിത ജലചൂഷണം, ജലമലിനീകരണം എന്നിവ കാരണം നിരവധി തടാകങ്ങൾ വറ്റിവരളുകയോ ജലനിരപ്പ് താഴുകയോ ചെയ്യുന്നതായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രോഗ്രാം (യുഎൻഇപി) പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. തടാകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരെയും ജീവജാലങ്ങളെയും ഇത് പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്നും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ആഗോള താപനില ഉയരുന്നത് മഴയുടെ അളവിലും കാലാവസ്ഥാ രീതികളിലും വലിയ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ കേപ് ടൗണിൽ ഉണ്ടായ കടുത്ത വരൾച്ചയും കെനിയയിലെ തുർക്കാന തടാകത്തിലുണ്ടായ ജലനിരപ്പ് വർധനയും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. മലയോര മേഖലകളിൽ മഞ്ഞുരുകുന്നതിനെത്തുടർന്ന് തടാകങ്ങൾ കരകവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ഗ്ലേഷ്യൽ ലേക്ക് ഔട്ട്ബർസ്റ്റ് ഫ്ലഡ്‌സ് (GLOFs) എന്ന പ്രതിഭാസവും വർധിച്ചുവരികയാണ്.
കാർഷിക, വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി തടാകങ്ങളിൽനിന്നും അവയുടെ പോഷകനദികളിൽനിന്നും വൻതോതിൽ വെള്ളം തിരിച്ചുവിടുന്നതും തടാകങ്ങളുടെ നാശത്തിന് കാരണമാകുന്നു. മധ്യേഷ്യയിലെ അറൽ കടലും ബൊളീവിയയിലെ പൂപോ തടാകവും വറ്റി ഉപ്പുപാടങ്ങളായി മാറിയത് ഇതിന്റെ പ്രധാന ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
മാലിന്യങ്ങളും ശുദ്ധീകരിക്കാത്ത മലിനജലവും തടാകങ്ങളിൽ കലരുന്നത് ജലത്തിലെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ തകർക്കുകയും വിഷാംശമുള്ള ആൽഗകളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ആഫ്രിക്കയിലെ വിക്ടോറിയ തടാകം ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ജലാശയങ്ങൾ മലിനീകരണ ഭീഷണി നേരിടുന്നുണ്ട്. ലോകത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ട നാലായിരത്തോളം തടാകങ്ങൾ മലിനമായിട്ടുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നത്.
ഈ പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ ജലസ്രോതസ്സുകൾ ശാസ്ത്രീയമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുക, കുടിവെള്ളത്തിനും കൃഷിക്കും ആവശ്യമായ വെള്ളം നീതിപൂർവം പങ്കിടുക, പ്രാദേശിക ജനവിഭാഗങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി തടാകങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക, ജലമലിനീകരണം തടയുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾ അനിവാര്യമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
കൂടാതെ, കുൻമിങ്–മോൺട്രിയൽ ആഗോള ജൈവവൈവിധ്യ ചട്ടക്കൂടിന്റെ ഭാഗമായി 2030-ഓടെ ഉൾനാടൻ ജലാശയങ്ങളുടെ 30 ശതമാനം സംരക്ഷിക്കുകയും പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യവും മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
