ടെഹ്റാൻ: അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നേരിട്ട കനത്ത പരാജയം ഇറാൻ ആയുധമാക്കുന്നു. എട്ടുമാസമായി തുടരുന്ന ഇറാൻ-അമേരിക്ക യുദ്ധത്തിൽ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ലെന്നതിന്റെ തെളിവാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ തിരിച്ചടിയെന്നാണ് ഇറാനിലെ ഔദ്യോഗിക വൃത്തങ്ങളും കടുത്ത നിലപാടുകാരായ നേതാക്കളും വാദിക്കുന്നത്. അമേരിക്കയ്ക്കുള്ളിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി ട്രംപിന് മേൽ കൂടുതൽ സമ്മർദം ചെലുത്താനുള്ള അവസരമായാണ് ഇറാൻ കാണുന്നത്. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അമേരിക്ക കൂടുതൽ വില നൽകേണ്ടിവരുമെന്നും ഇറാനിലെ കടുത്ത നിലപാടുകാർ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
ഇറാന്റെ സുപ്രീം നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി മൊഹ്സെൻ റെസായിയാണ് ആദ്യം ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ രൂക്ഷമായ പരിഹാസവുമായി രംഗത്തെത്തിയത്. എക്‌സിൽ പങ്കുവെച്ച കുറിപ്പിലൂടെയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം. “നിങ്ങൾ യുദ്ധത്തിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും തോറ്റു. വാൻസ് പരാജയം സമ്മതിച്ചുകഴിഞ്ഞു, റൂബിയോ പുറത്തേക്കുള്ള വഴിയിലാണ്, ഹെഗ്സെത്തിനെ ഉടൻ പുറത്താക്കും, സെൻട്രൽ കമാൻഡ് മേധാവി ഇപ്പോൾ പോഡ്കാസ്റ്ററായിരിക്കുന്നു! അപ്പോൾ വാഷിങ്ടണിൽ ഈ സന്ദേശം എത്തിക്കാൻ നമ്മൾ ആരെയാണ് സമീപിക്കേണ്ടത്?” എന്നായിരുന്നു റെസായിയുടെ പരിഹാസം.
അതേസമയം അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിന് ശക്തി കുറഞ്ഞുവരികയാണെന്ന സന്ദേശമാണ് റെസായിയുടെ പ്രതികരണത്തിലൂടെ ഇറാൻ നൽകാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്. അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ്, വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ, പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി പീറ്റ് ഹെഗ്സെത്ത്, യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് മേധാവി എന്നിവരെ പരാമർശിച്ചുകൊണ്ട് ഭരണകൂടം പ്രതിസന്ധിയിലാണെന്ന് അദ്ദേഹം പരിഹസിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ട തിരിച്ചടിയും തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പരാജയവും ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന് രാഷ്ട്രീയമായി വലിയ ബാധ്യതയായിരിക്കുകയാണെന്നാണ് ഇറാന്റെ വിലയിരുത്തൽ. സ്വന്തം രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ സമ്മർദം നേരിടുന്ന ട്രംപിനെ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകളിൽ കൂടുതൽ വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് നിർബന്ധിതനാക്കണമെന്നാണ് ടെഹ്‌റാന്റെ നിലപാട്.
അമേരിക്കൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ തിരിച്ചടി ഇറാനിലെ കടുത്ത നിലപാടുകാർക്ക് പുതിയ ആത്മവിശ്വാസം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. യുദ്ധത്തിൽ ഇതിനകം ഇറാൻ വിജയിച്ചുകഴിഞ്ഞുവെന്നാണ് ഇവരുടെ വാദം. അതിനാൽ ചർച്ചകളിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് അനുകൂലമായ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ ചെയ്യുന്നതിന് പകരം ഉറച്ച നിലപാട് സ്വീകരിക്കണമെന്നും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ അധികാരസന്തുലിതാവസ്ഥ തന്നെ മാറ്റുന്ന കരാറിനായി ശ്രമിക്കണമെന്നുമാണ് ഇറാനിലെ യാഥാസ്ഥിതിക രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും മാധ്യമങ്ങളും സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. ഇറാന് കൂടുതൽ ശക്തമായ സ്ഥാനം ലഭിക്കുന്ന പുതിയ ലോകക്രമം രൂപപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യവും ചില കടുത്ത നിലപാടുകാർ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ട്.
ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് മൊജ്താബ ഖമനേയിയും ബുധനാഴ്ച നടത്തിയ പ്രസ്താവനയിലൂടെ ഈ നിലപാടിന് പിന്തുണ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിന് പിന്നാലെ പുറത്തിറക്കിയ പ്രസ്താവനയിൽ കീഴടങ്ങാനുള്ള നേരിയ പ്രവണത പോലും അനുവദിക്കരുതെന്ന് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. അമേരിക്കയുമായി ചർച്ചകൾ നടത്തുന്ന ഇറാനിയൻ പ്രതിനിധികൾക്ക് നൽകിയ മുന്നറിയിപ്പായാണ് കടുത്ത നിലപാടുകാർ ഇതിനെ കാണുന്നത്.
ഇറാനിലെ കടുത്ത നിലപാടുള്ള മാധ്യമമായ രാജാ ന്യൂസും അമേരിക്കയ്ക്ക് യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് എളുപ്പത്തിൽ പുറത്തുകടക്കാൻ അവസരം നൽകരുതെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഇറാനെ ആക്രമിച്ചതിന് അമേരിക്ക വില നൽകേണ്ടിവരണമെന്നും തിടുക്കത്തിലുള്ള ഒരു കരാറിലൂടെ ട്രംപിന് യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ അവസരം നൽകുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നു. ഇറാനിയൻ ജനത നേടിയ നേട്ടങ്ങളും രാജ്യത്തിന് ലഭിച്ച തന്ത്രപരമായ മുൻതൂക്കവും മറുഭാഗത്തിന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള വഴി തുറന്നുകൊടുത്ത് ഇല്ലാതാക്കരുതെന്നും ലേഖകൻ വ്യക്തമാക്കി. യുദ്ധഭീഷണി ഒഴിവാക്കാനുള്ള ഏക മാർഗം സ്വന്തം ശക്തി വർധിപ്പിക്കുകയും അമേരിക്കയ്ക്ക് മേലുള്ള സമ്മർദവും ഊർജവിലകളിലെ സമ്മർദവും പരമാവധി ഉയർത്തുകയും ശത്രുവിനെ സ്വന്തം നടപടികളിൽ പശ്ചാത്തപിപ്പിക്കുകയുമാണെന്നും ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നു.
അതേസമയം, ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പരാജയത്തിന് ഇറാൻ യുദ്ധം കാരണമായെന്ന് ട്രംപും വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസും തന്നെ സമ്മതിച്ചതായുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളും ഇറാൻ അനുകൂലമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. യുദ്ധത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരിച്ചടിയായെന്ന് ഇരുവരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. ഫോക്സ് ന്യൂസുമായുള്ള ഫോൺ സംഭാഷണത്തിൽ യുദ്ധം പാർട്ടിയുടെ പരാജയത്തിന് ഭാഗികമായി കാരണമായെന്ന് ട്രംപ് അംഗീകരിച്ചു. എന്നാൽ വാൻസ് കൂടുതൽ വ്യക്തമായാണ് പ്രതികരിച്ചത്. ബുധനാഴ്ച എക്‌സിൽ പങ്കുവെച്ച ദീർഘമായ കുറിപ്പിൽ “നമ്മൾ തോറ്റതിന്റെ കാരണം യുദ്ധമാണ്” എന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ട്രംപിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയ്ക്ക് ഇറാൻ യുദ്ധം വലിയ ബാധ്യതയായി മാറിയെന്നതിന് അമേരിക്കൻ നേതാക്കളുടെ ഈ പ്രതികരണങ്ങൾ തെളിവാണെന്നാണ് ഇറാനിലെ യാഥാസ്ഥിതികർ വാദിക്കുന്നത്. അമേരിക്കയ്ക്ക് യുദ്ധത്തിൽ നിർണായകമായ സൈനിക വിജയം നേടാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നു മാത്രമല്ല, സ്വന്തം രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ പ്രസിഡന്റിന് രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കാനും യുദ്ധം കാരണമായെന്നാണ് ടെഹ്‌റാന്റെ വിലയിരുത്തൽ.
എട്ടുമാസം പിന്നിട്ടിട്ടും യുദ്ധത്തിൽ നിർണായക വിജയം നേടാൻ ഇരുപക്ഷത്തിനും കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. സൈനിക നടപടികളുടെ തീവ്രത കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും നയതന്ത്ര ചർച്ചകളിൽ ഇതുവരെ നിർണായക പുരോഗതിയുണ്ടായിട്ടില്ല. ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ഖത്തർ ശ്രമം തുടരുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ആഴ്ചകളായി ഇറാനിയൻ ചർച്ചാസംഘങ്ങൾ തെഹ്‌റാനും ദോഹയ്ക്കുമിടയിൽ യാത്ര ചെയ്തുവരികയാണ്. ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നതിനൊപ്പം യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള കരാറിലെത്തുകയുമാണ് നിർദേശിക്കപ്പെട്ട ധാരണയുടെ ലക്ഷ്യം.
റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തിന് പിന്നാലെ ഇറാനുമായി വീണ്ടും യുദ്ധമുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെന്ന് പശ്ചിമേഷ്യൻ മേഖലയിലെ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ വ്യാഴാഴ്ച സിഎൻഎന്നിനോട് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ സംഘർഷം വീണ്ടും രൂക്ഷമാകാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായി ഒഴിവാക്കാനായിട്ടില്ല. ഇതോടെ പശ്ചിമേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ അനിശ്ചിതത്വം തുടരുകയാണ്. ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ഇറാനെ ആക്രമിക്കില്ലെന്ന് ഒക്ടോബറിൽ ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം സൈനികാക്രമണം പുനരാരംഭിക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ അദ്ദേഹം വ്യക്തത വരുത്തിയിരുന്നില്ല. വീണ്ടും ആക്രമണമുണ്ടായാൽ തിരിച്ചടി കൂടുതൽ വ്യാപിപ്പിക്കുമെന്ന് ഇറാനും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ ഒരാഴ്ചയ്ക്കിടെ ഇറാനിലെ ഖേഷ്ം ദ്വീപിനെ ലക്ഷ്യമിട്ട് അമേരിക്ക സൈനികാക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. വ്യാഴാഴ്ച രാത്രിയും ആക്രമണമുണ്ടായി. എന്നാൽ ചർച്ചകൾ തകരാതിരിക്കാനെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഇരുപക്ഷവും ഈ ആക്രമണങ്ങളുടെ തീവ്രത കുറച്ചുകാണിക്കാനാണ് ശ്രമിച്ചത്. എങ്കിലും കൂടുതൽ സൈനിക നടപടികൾ ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ട്രംപ് ഉറപ്പുനൽകിയിട്ടില്ല.
“ഇനി മുന്നോട്ടുപോകണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ഞങ്ങൾ തീരുമാനമെടുക്കുകയാണ്. സാധിക്കുമെങ്കിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന ഭാഗം കൂടി നശിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ അതിന് നിർബന്ധിതനായേക്കാം. എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് അധികം വൈകാതെ നിങ്ങൾക്ക് അറിയാം” എന്നായിരുന്നു വ്യാഴാഴ്ച മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് ട്രംപ് പറഞ്ഞത്. ഇറാനെതിരായ കൂടുതൽ സൈനിക നടപടികളുടെ സാധ്യത ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന സൂചനയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ നൽകുന്നത്.
അതിനിടെ, സംഘർഷം കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ ഖത്തറും മറ്റ് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളും ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ചൊവ്വാഴ്ച നടന്ന അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് പിന്നാലെ മേഖലയിൽ നയതന്ത്ര പ്രവർത്തനങ്ങൾ സജീവമായി. സംഘർഷം ലഘൂകരിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാൻ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഖത്തർ അമീർ ഷെയ്ഖ് തമീം ബിൻ ഹമദ് അൽഥാനിയുമായി ഫോണിൽ സംസാരിച്ചതായി വെള്ളിയാഴ്ച ഖത്തർ അറിയിച്ചു.
ഇതിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ഒമാൻ, പാക്കിസ്ഥാൻ, കുവൈത്ത്, ജോർദാൻ, തുർക്കി, സൈപ്രസ്, ഖത്തർ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരുമായി ചർച്ച നടത്തിയിരുന്നു. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും മേഖലയിൽ സംഘർഷം കുറയ്ക്കുന്നതിനും പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങളുടെ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ഇറാന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഇതിനിടെ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അമേരിക്ക അംഗീകരിക്കേണ്ട ഏഴ് നിബന്ധനകളും ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ മുന്നണികളിലുമുള്ള യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുക, ആക്രമണങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുക, പശ്ചിമേഷ്യയിൽനിന്ന് അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കുക, ഇറാനെതിരായ ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. ഈ നിബന്ധനകളിൽ ഏതെങ്കിലും അംഗീകരിക്കാൻ വാഷിങ്ടൺ തയ്യാറാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇതുവരെ വ്യക്തതയില്ല.
