വാഷിങ്ടൺ: ഇറാനെ പൂർണമായും തകർക്കുമെന്ന അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ പുതിയ ഭീഷണിക്കിടെ, ആണവ വിഷയത്തിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് പുതിയ നിർദേശങ്ങൾ കൈമാറി ഇറാൻ. ഖത്തർ വഴിയാണ് ഇറാൻ നിർദേശം വാഷിങ്ടണിലെത്തിച്ചത്. ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച ഏഴ് ആവശ്യങ്ങൾ അമേരിക്ക അംഗീകരിച്ചാൽ മാത്രമേ നിർദേശത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുകയുള്ളൂവെന്നാണ് ടെഹ്‌റാന്റെ നിലപാട്. മുതിർന്ന ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ ഉദ്ധരിച്ച് വാർത്താ ഏജൻസിയായ റോയിട്ടേഴ്‌സാണ് ഇക്കാര്യം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്.
ഇറാന്റെ നിർദേശം അമേരിക്ക പരിശോധിച്ചുവരികയാണെന്ന് പേര് വെളിപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കാത്ത മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ റോയിട്ടേഴ്‌സിനോട് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ നിർദേശത്തിലെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായില്ല. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ആണവ വിഷയത്തിൽ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ശക്തമാകുന്നതിനിടെയാണ് ഇറാന്റെ പുതിയ നീക്കം.
ഇറാന്റെ പരമോന്നത സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മൊഹ്‌സൻ റെസായി ഈ ആഴ്ച ആദ്യം അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നിൽ ഏഴ് ഉപാധികൾ വെച്ചതായി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കയെ ഏഴ് നിബന്ധനകൾ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അവ നടപ്പാക്കുന്നതുവരെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുകയോ ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകുകയോ ചെയ്യില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
ഇറാന്റെ ഏഴ് ഉപാധികൾ എന്തൊക്കെ?
ഇറാൻ ഔദ്യോഗികമായി ഏഴ് ആവശ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല. എന്നാൽ ഖലീജ് ടൈംസ് റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം ഇറാന്റെ ആവശ്യങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും ഉൾപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ളത് താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. ലെബനനിലുൾപ്പെടെ എല്ലാ മേഖലകളിലും യുദ്ധവും സൈനിക നടപടികളും പൂർണമായി അവസാനിപ്പിക്കുക.
2. ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങൾക്ക് മേൽ അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കുക.
3. ഇറാനെതിരായ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുക.
4. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ മരവിപ്പിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്ന ഇറാന്റെ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുക.
5. പശ്ചിമേഷ്യൻ മേഖലയിൽ അമേരിക്കയുടെ സൈനിക സാന്നിധ്യം കുറയ്ക്കുക.
6. യുദ്ധത്തിൽ ഇറാനുണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുക.
7. ഇറാന്റെ ഭൂപ്രദേശത്തിന് നേരെയുള്ള അമേരിക്കൻ ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുക.
അതേസമയം, ഏതൊരു പ്രാരംഭ ചർച്ചയിലും ആണവ വിഷയം ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന നിലപാടിലാണ് വാഷിങ്ടൺ. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ ചർച്ചകളിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കാനാകില്ലെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ നിലപാട്. ഇതോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന തർക്കവിഷയമായി തുടരുകയാണ്.
അതേസമയം യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങൾ ശക്തമാകുന്നതിനിടെയാണ് ഇറാന്റെ പുതിയ നിർദേശം പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അമേരിക്കയിലെ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഇറാൻ–അമേരിക്ക യുദ്ധം വീണ്ടും ശക്തമാകുമെന്ന ആശങ്കയും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം സൈനിക നടപടികൾ പുനരാരംഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയാൻ ട്രംപ് തയ്യാറായിട്ടില്ല. യുദ്ധം വീണ്ടും തുടങ്ങിയാൽ കൂടുതൽ വ്യാപകമായ തിരിച്ചടി നൽകാൻ ഇറാനും പദ്ധതിയിടുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
ഫെബ്രുവരി 28നാണ് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും സംയുക്തമായി ഇറാനെതിരെ ആക്രമണം ആരംഭിച്ചത്. ഇതിന് മറുപടിയായി ഇസ്രയേലിനും അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങളുള്ള ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്കും നേരെ ഇറാൻ ആക്രമണം നടത്തി. ഇതോടെ പശ്ചിമേഷ്യയിലാകെ സംഘർഷം വ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു.
ഇറാന്റെ പിന്തുണയുള്ള ഹിസ്ബുള്ളയും ഇസ്രയേലും തമ്മിൽ ലെബനനിലും യുദ്ധം ശക്തമായി. പിന്നീട് യെമനിലേക്കും സംഘർഷം വ്യാപിച്ചു. ഇറാനുമായി ബന്ധമുള്ള ഹൂതി വിമതർ സൗദി അറേബ്യയിലെ ഊർജകേന്ദ്രങ്ങൾ, വിമാനത്താവളങ്ങൾ, മറ്റ് തന്ത്രപ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണവും ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങൾക്കെതിരായ അമേരിക്കയുടെ നാവിക ഉപരോധവും ചർച്ചകളിൽ നിർണായകമായി തുടരുകയാണ്. ലോകത്തെ എണ്ണ-പ്രകൃതിവാതക വിതരണത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം കടന്നുപോകുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കണമെന്നത് അമേരിക്കയുടെയും ആഗോള വിപണിയുടെയും പ്രധാന ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ തങ്ങളുടെ ഏഴ് ഉപാധികൾ അംഗീകരിക്കാതെ കടലിടുക്ക് തുറക്കില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ.
ഇറാന്റെ പുതിയ ആണവ നിർദേശം അമേരിക്ക പരിശോധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഏഴ് ഉപാധികൾ അംഗീകരിക്കണമെന്ന ടെഹ്‌റാന്റെ ആവശ്യം വാഷിങ്ടൺ എങ്ങനെ പരിഗണിക്കുമെന്നത് നിർണായകമാണ്. നയതന്ത്ര ചർച്ചകളിലൂടെ യുദ്ധത്തിന് വിരാമമാകുമോ അതോ വീണ്ടും സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് നീങ്ങുമോ എന്ന ആശങ്കയിലാണ് പശ്ചിമേഷ്യയും ആഗോള സമൂഹവും.
