ജറുസലേം: ഇസ്രയേലിൽ പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിനുള്ള രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങൾ സജീവമാകുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനത്തേക്ക് പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് ഗാദി ഐസൻകോട്ടിന് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച് പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികൾ രംഗത്തെത്തി. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പ്രതിപക്ഷ സഖ്യത്തിലെ പാർട്ടി നേതാക്കൾ ഇന്ന് നിർണായക യോഗം ചേരും. അതേസമയം, തന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വിശാല ദേശീയ സഖ്യസർക്കാർ രൂപീകരിക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി നിലവിലെ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവും രംഗത്തെത്തി.
കഴിഞ്ഞയാഴ്ച നടന്ന കടുത്ത മത്സരത്തിനൊടുവിൽ ഒരു മുന്നണിക്കും വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിനായുള്ള ചർച്ചകൾ ആരംഭിച്ചത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഐസൻകോട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വിവിധ പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികൾ ഒന്നിച്ചുചേരുന്ന ആദ്യ യോഗമാണിത്. ചൊവ്വാഴ്ച രാവിലെ ഹെർസ്ലിയയിൽ നടക്കുന്ന യോഗത്തിൽ പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ അടുത്ത രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുമെന്ന് ഐസൻകോട്ടിന്റെ യാഷർ പാർട്ടി അറിയിച്ചു.
120 അംഗ ഇസ്രയേൽ പാർലമെന്റായ നെസറ്റിൽ ഐസൻകോട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രതിപക്ഷ സഖ്യത്തിന് 48 സീറ്റുകളാണ് ലഭിച്ചത്. നെതന്യാഹുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണപക്ഷത്തിന് 53 സീറ്റുകളും ലഭിച്ചു. ഇതിൽ 27 സീറ്റുകൾ നെതന്യാഹുവിന്റെ ലിക്കുഡ് പാർട്ടിക്കാണ്. അതേസമയം അറബ് ഭൂരിപക്ഷമുള്ള പാർട്ടി പട്ടികകൾ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി 19 സീറ്റുകൾ നേടിയതും തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പ്രധാന സവിശേഷതയായി. സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിൽ ഈ കക്ഷികൾക്ക് നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്താനാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
അതേസമയം, അറബ് പാർട്ടികളെ ഒഴിവാക്കി വിശാല ദേശീയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കണമെന്നാണ് നെതന്യാഹുവിന്റെ നിലപാട്. ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കക്ഷിയുടെ നേതാവെന്ന നിലയിൽ അടുത്ത സർക്കാരിനും താൻതന്നെ നേതൃത്വം നൽകണമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവശ്യം. ജൂത ഭൂരിപക്ഷ ജനതയിൽ വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷം ലിക്കുഡിനെ ഏറ്റവും വലിയ പാർട്ടിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തുവെന്നും അടുത്ത സർക്കാരിനെ നയിക്കാൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായി തന്നെയാണ് അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്നും ലിക്കുഡ് പാർട്ടിയുടെ ടെലിഗ്രാം ചാനലിലൂടെ പുറത്തിറക്കിയ പ്രസ്താവനയിൽ നെതന്യാഹു പറഞ്ഞു.
തന്റെ രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളികളോടും മറ്റ് പാർട്ടികളോടും ചേർന്ന് വിശാല സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നതെന്നും ഭീകരവാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാത്ത ഏതൊരു പാർട്ടിക്കും സഖ്യത്തിൽ ചേരാമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ അറബ് ഭൂരിപക്ഷ പാർട്ടികളുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കില്ലെന്ന് നെതന്യാഹു നിലപാടെടുത്തു. ഈ പാർട്ടികൾ ഭീകരവാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ജൂതരാഷ്ട്രത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ് അംഗീകരിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോപണം.
2023 ഒക്ടോബർ ഏഴിന് ഇസ്രയേലിന് നേരെ ഹമാസ് നടത്തിയ ആക്രമണത്തെ അറബ് ഇസ്രയേലി പാർട്ടികളുടെ നേതാക്കൾ ഏകകണ്ഠമായി അപലപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഹമാസിനെ ഭീകരസംഘടനയായി വിശേഷിപ്പിക്കാൻ അവർ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. റാം പാർട്ടി നേതാവ് ഇസ്രയേലിനെ ഒരു ജൂതരാഷ്ട്രമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മറ്റ് അറബ് പാർട്ടി നേതാക്കൾ ഈ നിർവചനത്തോട് വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി എഎഫ്പിക്ക് നൽകിയ അഭിമുഖങ്ങളിൽ അറബ് ഭൂരിപക്ഷ പാർട്ടികളുടെ നേതാക്കൾ തങ്ങളുടെ പൊതുലക്ഷ്യം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. വംശീയവിവേചനം പുലർത്തുന്നതെന്ന് അവർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന നിലവിലെ സർക്കാരിനെ അധികാരത്തിൽനിന്ന് പുറത്താക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്നായിരുന്നു അവരുടെ നിലപാട്.
ഐസൻകോട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രതിപക്ഷ സഖ്യത്തിലെ കക്ഷികൾക്ക് വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുമെന്ന് തിങ്കളാഴ്ചയോടെ എല്ലാ പാർട്ടി നേതാക്കളും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അറബ് പാർട്ടികളും ഐസൻകോട്ടിന് പിന്തുണ നൽകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന സൂചനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അറബ് പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണ സ്വീകരിക്കണമോയെന്ന കാര്യത്തിൽ പ്രതിപക്ഷത്തിനുള്ളിൽ ഭിന്നത നിലനിൽക്കുകയാണ്.
പ്രതിപക്ഷത്തെ ഡെമോക്രാറ്റ്സ് പാർട്ടി നേതാവും ഇടതുപക്ഷ നിലപാടുള്ളയാളുമായ യെയർ ഗോലാൻ അറബ് പാർട്ടികളുമായി സഹകരിക്കണമെന്ന നിലപാടിലാണ്. എന്നാൽ വലതുപക്ഷ നേതാവും ഇസ്രയേൽ ബെയ്തേനു പാർട്ടി തലവനുമായ അവിഗ്ദോർ ലീബർമാൻ ഇതിനെ ശക്തമായി എതിർക്കുന്നു. ഐസൻകോട്ടിന്റെ പാർട്ടിയും അറബ് കക്ഷികളുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കാനുള്ള സാധ്യത പരസ്യമായി തള്ളിപ്പറഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കിലും അത്തരമൊരു നീക്കത്തോട് അനുകൂല നിലപാടിലല്ലെന്നാണ് സൂചന. നഫ്താലി ബെന്നറ്റിന്റെ മധ്യ-വലതുപക്ഷ പാർട്ടിയായ ടുഗെദറിന്റെ നിലപാടും ഇതുവരെ വ്യക്തമായിട്ടില്ല.
ഇസ്രയേലിലെ സർക്കാർ രൂപീകരണ നടപടിക്രമമനുസരിച്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഏറ്റവും കൂടുതൽ പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണ ലഭിക്കുന്ന സ്ഥാനാർഥിയെയാണ് പ്രസിഡന്റ് സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ ക്ഷണിക്കുക. വിവിധ പാർട്ടികൾക്ക് ലഭിച്ച സീറ്റുകളുടെ എണ്ണവും അവയുടെ ശുപാർശകളും പരിഗണിച്ചായിരിക്കും തീരുമാനം. നെതന്യാഹുവിന്റെ സഖ്യത്തിലെ തീവ്ര വലതുപക്ഷ കക്ഷികളും അൾട്രാ ഓർത്തഡോക്സ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഷാസ് പാർട്ടിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് പ്രസിഡന്റിന് മുന്നിൽ നിർദേശിക്കുമെന്നാണ് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ. എന്നാൽ മറ്റൊരു അൾട്രാ ഓർത്തഡോക്സ് പാർട്ടിയുടെ നിലപാട് വ്യക്തമല്ല.
ഇസ്രയേൽ പ്രസിഡന്റ് ഐസക് ഹെർസോഗ് ബുധനാഴ്ച മുതൽ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി പ്രതിനിധികളുമായി കൂടിയാലോചനകൾ ആരംഭിക്കും. നവംബർ 11 വരെയാണ് പ്രധാനമന്ത്രിയായി ആരെ നിയോഗിക്കണമെന്ന കാര്യത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കാൻ പ്രസിഡന്റിന് സമയം അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സ്ഥാനാർഥിക്ക് സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ 28 ദിവസമാണ് ലഭിക്കുക. ആവശ്യമെങ്കിൽ 14 ദിവസം കൂടി സമയം നീട്ടിനൽകാം.
ആദ്യ സ്ഥാനാർഥിക്ക് സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നാൽ പ്രസിഡന്റ് മറ്റൊരു സ്ഥാനാർഥിക്ക് അവസരം നൽകും. രണ്ടാമത്തെ സ്ഥാനാർഥിക്കും സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ 28 ദിവസമാണ് ലഭിക്കുക. ഈ ശ്രമവും പരാജയപ്പെട്ടാൽ 61 പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾക്ക് മറ്റൊരു സ്ഥാനാർഥിയെ നിർദേശിക്കാൻ പ്രസിഡന്റിനോട് ആവശ്യപ്പെടാം. 14 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇത്തരമൊരു നീക്കവും വിജയിച്ചില്ലെങ്കിൽ പാർലമെന്റ് പിരിച്ചുവിട്ട് വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തേണ്ടിവരും.
ആർക്കും വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ അറബ് പാർട്ടികളുടെ നിലപാടും പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികൾക്കിടയിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും ഇസ്രയേലിലെ അടുത്ത സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിൽ നിർണായകമാകുമെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.