വാഷിങ്ടൺ: പാശ്ചാത്യേഷ്യയിൽ സംഘർഷം കനക്കുന്നതിനിടെ ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ നാവിക ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പുമായി രംഗത്തെത്തിയത് ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ വീണ്ടും അനിശ്ചിതത്വത്തിലാഴ്ത്തുന്നു. ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങളിലേക്കും അവിടെ നിന്നുമുള്ള കപ്പലുകളുടെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിക്കുമെന്ന പ്രഖ്യാപനം, ഇതിനകം തന്നെ പ്രതിസന്ധിയിലായ അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര രംഗത്തെ കൂടുതൽ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുകയാണ്. അനധികൃതമായി ടോൾ നൽകുന്ന കപ്പലുകളെയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്ന് സാമൂഹ്യമാധ്യമത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. പാകിസ്താനിൽ നടന്ന വെടിനിർത്തൽ ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെയാണ് ഈ കടുത്ത നിലപാട്.
ഈ ഉപരോധത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ചൈനീസ് കറൻസിയായ യുവാൻ ഉപയോഗിച്ച് ഇടപാടുകൾ നടത്തുന്ന കപ്പലുകളാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. പതിറ്റാണ്ടുകളായി ആഗോള എണ്ണവ്യാപാരത്തെ നിയന്ത്രിച്ച പെട്രോഡോളർ സംവിധാനത്തിന് വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നതിനും അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിനുമായി പല രാജ്യങ്ങളും യുവാനിലേക്ക് മാറുന്ന പ്രവണത ശക്തമാകുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ചൈനയെയും ഇറാനെയും ഒരേസമയം സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാനുള്ള നീക്കമായി അമേരിക്കയുടെ പുതിയ തന്ത്രം കാണപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിരോധ ശേഷി ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഇതിനകം തെളിയിച്ചിട്ടുള്ളത് അമേരിക്കയ്ക്ക് വെല്ലുവിളിയാകുന്നു.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സംഘർഷം ആഗോള വിപണിയിൽ വൻ പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില കുത്തനെ ഉയർന്ന് ബാരലിന് 140 ഡോളർ കടന്നത് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ സൂചനയാണ്. ഇതിന്റെ പ്രതികൂല ഫലമായി വളം, അലുമിനിയം, പ്ലാസ്റ്റിക്, ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ തുടങ്ങിയ അനേകം അടിസ്ഥാനവസ്തുക്കളുടെ വിലയും ഉയർന്നു. സൗദി അറേബ്യയിലെ വ്യാവസായിക കേന്ദ്രങ്ങൾ നേരിട്ട ആക്രമണങ്ങൾ പാക്കേജിങ് സാമഗ്രികളുടെ ക്ഷാമത്തിനും കാരണമായതോടെ, ഭക്ഷ്യവിതരണ ശൃംഖലകളിലും തിരിച്ചടികൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ആഗോള സാമ്പത്തിക ശക്തിസമവാക്യങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നതിന്റെ സൂചനകളാണ് കാണുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് ഉപരോധങ്ങൾ വഴി നിർണായക നിയന്ത്രണം പുലർത്തിയിരുന്ന അമേരിക്കയുടെ ആധിപത്യം ഇപ്പോൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്. അതേസമയം, ചൈന പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ അപൂർവ്വ ധാതുക്കളുടെ കയറ്റുമതി നിയന്ത്രണങ്ങൾ പോലുള്ള തന്ത്രങ്ങളിലൂടെ തിരിച്ചടികൾ നൽകുന്ന നിലയിലേക്ക് മാറിയിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ ലോകം കൂടുതൽ ബഹുധ്രുവ സാമ്പത്തിക ക്രമത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നുവെന്ന വിലയിരുത്തൽ ശക്തമാകുന്നു.
ആഗോള വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വിള്ളലുകൾ കാരണം ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദന ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ തിരിക്കുകയാണ്. തന്ത്രപ്രധാന വസ്തുക്കൾക്കായി വിദേശ ആശ്രയം കുറയ്ക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത രാജ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെ ആശ്രയിക്കുന്നതിൽ നിന്നും മാറാൻ ചില രാജ്യങ്ങൾ പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജത്തിലേക്ക് കൂടുതൽ നിക്ഷേപം നടത്തുമ്പോൾ, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ പുതിയ പൈപ്പ് ലൈൻ മാർഗങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
മൊത്തത്തിൽ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സംഘർഷം ദീർഘകാലം തുടരുകയാണെങ്കിൽ ലോകമെമ്പാടും പണപ്പെരുപ്പം ശക്തമാകാനും സാമ്പത്തിക വളർച്ച മന്ദഗതിയിലാകാനും സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. പൂർണ്ണമായ അടച്ചുപൂട്ടലിന് പകരം കപ്പൽ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ട് സ്വാധീനം നിലനിർത്താനുള്ള സമീപനമാണ് ഇറാൻ ഇപ്പോൾ സ്വീകരിക്കുന്നതെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
