ടെഹ്റാൻ: അന്താരാഷ്ട്ര വാണിജ്യത്തിന്റെയും ഊർജ്ജ ഗതാഗതത്തിന്റെയും ജീവധാരയായ ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിൽ ഗുരുതര ഭീഷണിയുയർത്തി ഇറാൻ നിക്ഷേപിച്ച മൈനുകൾ. കടലിടുക്കിൽ സ്ഥാപിച്ച മൈനുകൾ കൃത്യമായി കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ, ഹോർമൂസ് പൂർണമായി തുറക്കുന്നത് അത്ര എളുപ്പമല്ലെന്ന ആശങ്ക ഉയരുന്നതായി അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഉദ്ധരിച്ച് പ്രമുഖ അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. ഈ സാഹചര്യം ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടക്കുന്ന സമാധാന ചർച്ചകളെയും ബാധിക്കാനിടയുണ്ടെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ചേർന്ന് നടത്തിയ സൈനിക നടപടികൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് ഇറാൻ ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചത്. കപ്പൽ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതിനായി കടലിടുക്കിലെ വിവിധ മേഖലകളിൽ മൈനുകൾ സ്ഥാപിച്ചതായി അറിയുന്നു. എന്നാൽ, ഇവ എവിടെയൊക്കെയാണ് സ്ഥാപിച്ചതെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഇറാന്റെ കൈവശമില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. സമാധാന ചർച്ചകളിൽ ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക് എത്രയും പെട്ടെന്ന് തുറക്കുക എന്നതാണ് അമേരിക്ക ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന ആവശ്യം. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പാകിസ്താൻ തലസ്ഥാനത്ത് ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുകയാണ്.
മൈനുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ചെറുകപ്പലുകളെയാണ് ഇറാൻ ഉപയോഗിച്ചതെന്ന് കരുതുന്നു. കഴിഞ്ഞ മാസമാണ് ഈ നീക്കം നടന്നത്. എന്നാൽ, സ്ഥാപിച്ച മൈനുകളുടെ കൃത്യമായ സ്ഥാനം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടോ എന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ല. ചില മൈനുകൾ കടൽപ്രവാഹത്തിൽ ഒഴുകിപ്പോയിരിക്കാമെന്നും അതിനാൽ അവ കണ്ടെത്തുന്നത് ഏറെ ദുഷ്കരമാണെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ക്രമരഹിതമായ രീതിയിലാണ് ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നതെന്നും അമേരിക്കൻ വൃത്തങ്ങൾ ആരോപിക്കുന്നു.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഇന്ധന ഗതാഗത പാതകളിലൊന്നാണ് ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്. ആഗോള എണ്ണവിതരണത്തിന്റെ ഏകദേശം ഇരുപത് ശതമാനം ഈ വഴിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. കടലിടുക്ക് അടച്ചതോടെ നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിയിലായി. അതിനാൽ, സമാധാന ചർച്ചകളിൽ ഇതുസംബന്ധിച്ച് നിർണായക തീരുമാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന പ്രതീക്ഷയും ആശങ്കയും ഒരുപോലെ നിലനിൽക്കുന്നു.
ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടക്കുന്ന ചർച്ചകളിൽ അമേരിക്കൻ ഉപരാഷ്ട്രപതിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഉന്നതതല സംഘം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക പ്രതിനിധികളും മറ്റ് പ്രധാന വ്യക്തികളും സംഘത്തിലുണ്ട്. ചർച്ചകളോട് ശുഭാപ്തിവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഇറാൻ തങ്ങളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ കർശനമായ നിലപാട് സ്വീകരിക്കുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പും നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഇറാന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് പാർലമെന്റ് സ്പീക്കറും വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയും ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. മുൻ അനുഭവങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അമേരിക്കയെ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസമാണെന്നാണ് ഇറാൻ പ്രതിനിധികളുടെ നിലപാട്. ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുപോകുന്നതിനായി ലെബനനിൽ വെടിനിർത്തൽ ഉറപ്പാക്കണമെന്നും വിദേശത്ത് മരവിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള സ്വന്തം ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകണമെന്നും ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
